tôi ở trên chuyến đi tuyệt vời để tìm kiếm nguồn gốc của sự sống.
tôi sẽ đi chu du, không chỉ khắp thế giới, nhưng trở lại lần này,
và để thử xây dựng một bức tranh
của sự sống trong thời kỳ rất sớm đó.
lần cuối cùng tôi thấy như thế nào, 600 triệu năm trước,
tế bào đơn giản đã tiến hóa thành động vật đa bào đầu tiên.
trong chương trình này, tôi điều tra cái gì xảy ra tiếp theo.
tôi sẽ tìm kiếm bằng chứng trong cả hai
hóa thạch và sinh vật sống của chuyện gì đã xảy ra trong đó
xa hơn, quá khứ xa xăm,
khi nét đặc trưng cơ bản của động vật hiện đại
lần đầu tiên đã được thiết lập.
một nhóm, động vật chân đốt, là đội quân tiên phong vĩ đại.
chúng đã là kẻ săn mồi to lớn đầu tiên.
chúng có mắt.
chân.
và khung xương ngoài cứng chắc,
chúng là loài đầu tiên trườn ra khỏi mặt nước
để xâm chiếm đất liền và không khí.
trans and edit by PotterJ HTT Group
600 triệu năm trước, thế giới đã rất khác
từ hành tinh chúng ta biết ngày nay.
toàn bộ đất liền không có động vật hoặc thực vật.
nhưng sự sống đã lúc nhúc ở đại dương.
tiền động vật đầu tiên là sinh vật đứng yên
đã sống trên đáy biển và chiết xuất dinh dưỡng của chúng
khỏi nước thổi quanh chúng.
nhưng một khi miệng động vật được tiến hóa
và khả năng di chuyển, sự tiến hóa đã lấy đi.
ngọn núi đá của Canada.
ở đây chúng ta có thể tìm thấy bằng chứng của sự bùng nổ sự sống đột ngột
khi động vật bắt đầu tiến hóa với tốc độ kinh ngạc.
nó đã xảy ra trong một thời kỳ gọi là kỷ Cambrian.
và nó đã bắt đầu 542 triệu năm trước.
trong 10-20 triệu năm kế,
động vật đã tăng về số lượng, đa dạng và kích cỡ như chưa bao giờ biết trước đây.
và khi chúng to lớn hơn, nên chúng trở thành phức tạp hơn.
và chúng được bảo tồn với độ hoàn hảo khác thường
trong đá ngay bên dưới tôi
Burgess Shales, một nơi dồi dào lớp hóa thạch
tài liệu chi tiết về sự bùng nổ đáng kinh ngạc ở kỷ Cambrian này.
tất cả vùng này từng là đáy biển nông, sự sống đông đúc.
như khi trầm tích đã ổn định xuống đáy biển, nên nó trở nên bị nén
và chuyển thành đá bùn và đá phiến sét để bạn có thể thấy xung quanh tôi đây.
khoảng 1 thế kỷ trước,
những nhà địa chất người Mỹ từ cơ quan Smithsonian
đã tạo một bản đồ địa hình từng phần núi đá.
và anh ta đã đi dọc con đường riêng biệt này.
và khi anh ta đến chính xác điểm này,
anh ta đã nhận thấy một hóa thạch nhỏ mà anh ta chưa bao giờ thấy trước đây.
anh ta đã quỳ xuống, lấy nó lên và nó trông như thế này.
loại sinh vật này có thể là gì?
nó chỉ là sinh vật bí ẩn đầu tiên
đến từ Burgess Shales.
từ sau đó hơn 65,000 loài khác bây giờ đã tuyệt chủng
động vật kỷ Cambrian đã từ một mỏ đá nhỏ này.
nhiều loài đã không bao giờ được tìm thấy ở bất kỳ đâu.
điều đó dường như Burgess Shales đã được lắng đọng trong một nơi
nơi điều kiện cho sự hóa thạch là hoàn hảo độc nhất.
kết quả là, dù cơ thể động vật mềm
và đang thiếu nhiều phần cứng ở đây, tuy nhiên, được bảo tồn.
chúng tồn tại mỏng manh, những lớp hầu như rất khó nhận thấy
bạn chỉ thấy nó nếu bạn có tia sáng chiếu ngay vào.
những hóa thạch này đã chuyển đổi thành sự hiểu biết của chúng ta
về làm thế nào đã trở thành động vật chúng ta biết ngày nay.
trong vài loài này chúng ta có thể thoáng nhìn thấy hình thù và hình dáng
đó trông mờ nhạt quen thuộc.
nhưng nhiều sinh vật quái dị này dường như chúng ta không biết gì ở ngày nay.
đây là một trong những động vật bí ẩn hơn từ đá phiến sét.
có hai manh mối như làm sao những sinh vật này đã sống được.
nó có cánh dọc theo bên hông cơ thể,
nhưng không có chân, và cũng rộng, đuôi phẳng.
nên nó hợp lý để đảm nhận việc chúng đã giúp nó bơi được
và nó đã sống mà không bò trườn dọc đáy biển,
tuy lên cao hơn trong nước.
tuy để chắc chắn, thứ bí ẩn thật sự về điều đó ở đây
trên đầu nó có 5 con mắt,
mỗi con như một loại nấm nhỏ.
và gần nó là một cái vòi dài
với cái đó nó bắt được nhiều thứ.
đó là một động vật nguyên thủy
và như thế, chúng ta vẫn còn không hiểu được đầy đủ.
nó có tên là opabinia.
và nó dường như đã là một dạng của thử nghiệm sự tiến hóa.
điều đó hầu như nếu sự xắp xếp khác của từng phần cơ thể
đã được đặt cùng nhau trong vài thứ của sự nhanh lẹ.
động vật có 5 mắt khác là gì?
và opabinia không phải là con vật lập dị duy nhất.
Wiwaxia từng được nghĩ là tổ tiên của giun đất,
nhưng bây giờ đã được cân nhắc là một loài sên đầu tiên.
hầu hết sinh vật của Burgess Shale
không như bất cứ gì được khám phá trước đây.
có vô số những sinh vật kỳ lạ
sống trong biển kỷ Cambrian,
đây là sự dâng lên chưa hề thấy của vài thứ đa dạng
đã không bao giờ xảy ra trướcđây và sẽ không bao giờ xảy ra nữa.
suốt nhiều năm, các nhà khoa học đã khai quật và nghiên cứu kỹ đá phiến sét
tìm kiếm nguyên do của sự bùng nổ kỷ Cambrian.
nhiệm vụ đầu tiên của họ là thử và kiến tạo lại
cái mà những động vật kỳ lạ này phải được thấy như khi chúng còn sống
và tất cả điều đó không dễ dàng.
đây là một trong những hóa thạch kỳ quặc nhất từ Burgess Shales.
nó dường như có 5 chân dọc phía dưới,
và dạng kỳ dị của thùy dọc trên đầu,
nó có lẽ là vài thiết bị, giúp nó kiếm ăn.
nhưng loại động vật gì mà đi với 5 chân
và thùy thức ăn dọc đỉnh lưng của nó?
nó quá khác thường dù các nhà khoa học
những người đã cho rằng nó là một dạng của ảo giác,
và anh ta gọi nó là "hallucigenia".
nhưng từ sau đó, nhiều loài đã thật sự xuất hiện,
hầu như chắc chắn đây là hướng đi sai lầm và nó chắc chắn như thế.
chổ lồi ra ở phía dưới, thật sự là chân.
và những cái dọc phía trên được bọc bởi gai bén
cái đó có lẽ dùng để phòng ngự.
có lẽ những động vật này đã tiến hóa những hình dạng khác lạ này
vì chúng cần tự bảo vệ mình sao?
nhưng nếu vậy, khỏi cái gì?
kẻ săn mồi đã ở đâu?
không ai có thể tìm thấy một ứng cử viên như vậy.
và sau đó câu trả lời đến từ một nhóm loài hóa thạch
mà chúng đã được biết hầu như từ rất sớm.
một trong những hóa thạch kỳ lạ nhất được tìm thấy ở đây.
nó cũng phổ biến nhất.
nhưng nó là cái gì?
à, nó có cái nhìn như chân, nên bạn có thể nghĩ
nó có dạng như sâu bướm, hay có lẽ là tôm.
nhưng thứ bí ẩn nhất về nó đó là
họ chưa bao giờ tìm thấy một cái đầu.
rồi đó là bí ẩn khác,
không phổ biến như đầu tôm,
nhưng một thứ được trông như một dạng sứa,
với đường tỏa ra, và cái lỗ kỳ lạ ở giữa.
và cả 20 năm trước,
nó đã thật sự được khám phá, đó là một liên kết giữa
cái này và cái này.
thứ nhỏ bé này không dính dáng đến tôm, nó thật sự là càng.
và thứ nhỏ bé này không phải sứa, đó là cái miệng.
và bạn có thể thấy vài thứ trong miệng
điều đó trông rất đáng chú ý.
chúng có thể nào là răng không?
và những cái không phải chân mà là gai, được dùng để đâm và bắt con mồi?
hai thứ đó thật sự có liên kết với nhau.
nhưng giờ đây chúng ta có một hóa thạch hoàn hảo nhất,
được chúng minh chắc chắn rằng nó thật sự hoàn chỉnh.
đây, bạn có thể nói, là Mona Lisa của Burgess Shales.
loài này, cuối cùng, đưa cho các nhà khoa học một bức tranh
của động vật hoàn chỉnh.
nó có tấm dọc trên lưng, và một cái đuôi ở sau cuối.
nó để bơi. và giữa hai cái càng đó
ở phía trước là cái miệng...
với răng.
đây là thợ săn mà họ đã tìm kiếm.
các nhà khoa học đã khám phá cái càng đã gọi chúng là anomalocaris,
nghĩa là con tôm kỳ lạ.
cái tên đó được dùng cho nhiều loài động vật.
với cái đuôi lớn và tấm mềm dẻo dọc sườn của nó,
anomalocaris tự nó có thể đẩy tốc độ xuyên qua nước.
những loài khác chỉ ra rằng nó có thể lớn theo chiều dài gần 1m,
2 feet hoặc hơn.
nó thì như chúng ta đã biết, kẻ đi săn to lớn đầu tiên trên Trái đất.
chúng ta có thể có manh mối như cái mà nó
từ động vật đã sống ngày nay.
nó lớn hơn anomalocaris nhiều, dù tương tự đáng chú ý.
và nó sống ở Úc, ở trên bãi đá ngầm lớn.
giáo sư Justin Marshall đã tiếp tục tìm hiểu những thợ săn
hung bạo và mạnh mẽ này suốt 20 năm.
bạn phải rất cẩn thận về cách mà bạn cầm chúng.
nếu bạn cầm chúng lên chúng có thể gõ vào đầu những ngón tay của bạn.
ngư dân gọi chúng kẻ cắt ngón cái vì
khi họ cầm chúng thì chúng tóm ngón tay cái và cắt ra.
mặt khác, yếu ớt hơn cái tên chuyên môn cho chúng là tôm bọ ngựa.
chúng có một tổ tiên rất xưa.
hóa thạch của sinh vật đồng nhất đã được tìm thấy
ngày đó trở lại 400 triệu năm.
động vật này cổ xưa nhất như chính anomalocaris.
nó trốn trong hang, chờ đợi nạn nhân của mình
bơi trong tầm đôi càng của nó.
nhìn vào hóa thạch của anomalocaris
và so sánh chúng với tôm bọ ngựa,
có thể tưởng tượng rằng những động vật này tương tự nhau.
cả hai chúng đều thuộc loài ăn thịt lớn
phần phụ đã nhào ra phía trước để nắm lấy con mồi.
bạn có thể tưởng tượng chúng lẩn trốn đằng sau tảng đá
đợi con mồi vô ý đi qua.
và bang! Thình lình đó là bữa tối.
tôm bọ ngựa minh họa cho bản chất đặc thù
của thế hệ loài săn mồi mới của động vật.
cái nhìn dũng mãnh, tốc độ tuyệt vời và kích cỡ hợm hĩnh.
như anomalocaris, nó lớn hơn con mồi của chúng nhiều.
nó cũng có tầm nhìn cực kỳ nghiêm trọng,
với 12 cơ quan cảm nhận màu sắc khác nhau trong mắt.
chúng ta chỉ có ba.
và nó là một trong những loài động vật nhanh nhất còn sống,
vài loài nổi bật với tốc độ của viên đạn từ khẩu súng.
nó không nhanh như anomalocaris, hoặc cách nó thấy con mồi
rõ ràng, tuy thế mà, nó là kẻ săn mồi kinh khủng,
chỉ như tôm bọ ngựa ngày nay.
thậm chí cái nhìn thoáng qua ngón ta xuyên qua kính là đủ
để động vật này tạo ra đòn tấn công,
và với áp lực làm hoảng sợ.
vậy tại sao tôm bọ ngựa tiến hóa theo cách này?
thì, một cách rõ ràng...
để nó có thể
cáo già hơn và chiến thuật hơn, và rốt cuộc bắt được con mồi của nó.
nó trở thành rất nhanh, rất mạnh,
và có khả năng kiên nhẫn hơn.
và những đặc trưng đó của những kẻ săn mồi ở khắp mọi nơi.
nên những di vật của anomalocaris đã được hóa thạch
là bằng chứng cho việc đi săn đã bắt đầu ở kỷ Cambrian.
và kẻ săn mổi trở thành to hơn, nhanh hơn và mạnh hơn,
nên con mồi của chúng đã phát triển tăng khả năng phòng thủ phức tạp.
5 con mắt của Opabinia giúp nó vấn đề về địa điểm.
và Hallucigenia tự bảo vệ mình với những cái gai dọc thân chúng.
một trong những chuyên gia dẫn đầu thế giới ở trên Burgess Shales,
Dr Jean-Bernard Caron, tin rằng kẻ săn mồi đã đến
giống như anomalocaris đã khuyến khích sự
bùng nổ về tính đa dạng của kỷ Cambrian.
trong kỷ Cambrian
chúng ta có thể thấy động vật với chân, mắt, bơi lội.
trước đây điều này không tồn tại và việc này đã tiến hóa rất, rất nhanh
từ đầu kỷ Cambrian.
nhưng mỗi khi anh có kẻ săn mồi lớn, có lẽ dựa vào toàn bộ sự sống còn lại,
mà nó đang kiếm ăn,
đã tiến hóa hoàn toàn nhanh để phát triển một số dạng phòng thủ.
điều đó có thật không?
à, chúng ta nghĩ rằng sự tiến hóa này đã xảy ra nhanh chóng vì có liên quan,
ở một nơi như Burgess Shale anh thấy sinh vật
đó có vài dạng cơ chế phòng thủ,
để nó phản ứng tới cấp săn mồi cao hơn.
cuộc đua vũ trang, nếu anh muốn, giữa kẻ đi săn và con mồi.
một kết quả của cuộc tranh chấp tay đôi này giữa kẻ đi săn và con mồi
đã phát triển về bộ giáp.
động vật khắp mọi nơi đã hấp thụ calcium carbonate
và vật chất vô cơ khác trừ trong nước biển
và khoáng hóa cơ thể của chúng.
nhiều trong chúng, như wiwaxia, những động vật thân mềm ban đầu,
và tổ tiên của mực ống, con cúc,
đã phát triển lớp vỏ bảo vệ.
nhưng một nhóm, ngành chân đốt, đã thêm nhiều chân,
đã bọc toàn cơ thể chúng với lớp áo giáp cứng.
và cái đã bắt đầu như bộ giáp phòng ngự, cần thiết để tồn tại,
mang cho nó những thuận lợi tuyệt vời khác.
phần cứng không chỉ được dùng cho bảo vệ,
nhưng để cung cấp dự trữ cho thân thể.
Ha-ha!
con cua nhện này là loại giáp xác.
và nó tiết ra chất chitin từ cơ thể nó,
mà sau đó nó kiên cố với calcium carbonate.
và toàn bộ cả dãy sinh vật
có khung xương như thế, đã dựa trên chitin.
ngành chân đốt ngày nay bao gồm con tôm, tôm hùm và cua,
và như những sinh vật sống trên mặt đất,
như loài nhiều chân, bọ cạp và sâu bọ.
nhưng tổ tiên của tất cả chúng đã xuất hiện đầu tiên ở biển Cambrian.
hơn 50% hóa thạch ở Burgess Shales
loài chân đốt là một dạng hoặc khác.
nhưng một gia đình có phong phú sự cá biệt và khác nhau.
chỉ băng qua thung lũng từ mỏ đá,
gần mỏm núi Stephen,
hầu hết mọi hòn đá bạn chuyển qua bao hàm di tích của chúng.
đây, chúng được tìm thấy khắp nơi này.
chúng được gọi là bọ ba thùy.
bọ ba thùy vì cơ thể chúng có 3 khu.
trên phiến đá mỏng này có một số chúng.
đó là đầu.
đó là mảnh giữa. và đó là đuôi.
1, 2, 3 con bọ ba thùy.
bọ ba thùy, ở thời điểm riêng biệt,
ngay khi bắt đầu kỷ Cambrian,
đã bắt đầu sinh sôi nảy nở thành nhiều dạng loài.
những sinh vật này, đến 250 triệu năm kế tiếp,
hầu như chắc chắn là dạng sống đã tiến bộ nhất trên hành tinh.
để thấy bọ ba thùy cuối cùng đã tiến bộ như thế nào,
tôi sẽ đến Bắc Phi.
ở Morocco, trên sườn Nam của dãy núi Atlas,
ngọn đồi hàm chứa sự khác nhau tuyệt vời của chúng.
chúng chỉ được khám phá vài năm trước,
và giờ đây đòi hỏi ở chúng là quá tuyệt
việc đào chúng lên đã trở thành một ngành công nghiệp lớn.
những tảng đá, đã nằm xuống 150 triệu năm sau
Burgess Shale, cũng chứa bọ ba thủy.
rắc rối là, đá rất cứng
và bọ ba thùy khá hiếm.
nhưng khi những người này tìm chúng,
những mẫu vật của họ hoàn toàn khác biệt.
vài loài có nét đặc trưng quá thanh tú
để nó có thể mất cả ngày, đôi khi cả tuần,
để chuẩn bị đầy đủ một mẫu vật.
những chuyên gia sử dụng khéo léo mũi khoan của nha sỹ
để lấy được chi tiết tốt nhất.
những mảnh đá phải được gỡ bỏ từng chút một,
với sự kiên nhẫn lớn lao và độ chính xác hoàn hảo.
kết quả cuối cùng được lộ ra rằng bọ ba thùy
khung xương bên ngoài của chúng được đúc
vào trong nhiều hình dáng hầu như khó tin được.
và điều đó cho phép chúng chiếm nhiều môi trường sống tuyệt vời,
chỉ như ngành chân đốt hiện đại ngày nay vẫn làm thế.
có khoảng 50,000 loài bọ ba thùy mà chúng ta biết,
và rất có thể vẫn còn nhiều loài để khám phá hơn nữa.
bộ xương cứng bên ngoài của chúng
không chỉ bảo đảm sự phong phú của chúng trong bản ghi hóa thạch,
chúng cũng nói cho chúng ta biết về cuộc sống của chúng.
nhiều con bọ ba thùy đã được tìm thấy trên những vách đá này
đã làm sửng sốt như con này.
dù đôi khi còn chặt khít hơn cái này,
với đuôi được gấp lại của chúng ở bên dưới đầu của chúng.
và nó rõ ràng rằng đây là vài kiểu bảo vệ,
nó chỉ như vài dạng của rệp cây
mà bạn tìm trong khu vườn ngày nay.
đã bảo vệ chúng khỏi những kẻ thù.
nhưng vẫn còn nhiều nếp nhăn trong những khoáng vật này,
cùng với những con khác có vòm cung trên lưng chúng
và số khác trong dáng điệu khác lạ
điều đó dường như chúng là nạn nhân của thảm họa.
đáy biển, nó dường như là, hoàn toàn khó tin.
và mỗi bây giờ và lặp lại,
bùn đã được tích lũy bên dưới bị trượt xuống
trông như tuyết lở ngầm dưới biển,
đang mang động vật đã sống trong và trên nó,
hết sức lộn xộn, và chôn sống chúng.
bọ ba thùy Moroccan là việc kinh doanh lớn ngày nay.
những loài quý hiếm cá biệt bán cả ngàn pound.
chuyên gia về bọ ba thùy đứng đầu thế giới,
như giáo sư Richard Fortey,
đến đây để nghiên cứu về những động vật khác thường này.
ông ấy tin rằng khung xương ngoài của chúng
là chìa khóa cho thành công của chúng.
bọ ba thùy hầu như đã làm mọi thứ
bạn có thể làm với một bộ xương ngoài.
tôi nghĩ rằng bộ xương đã cho chúng cơ hội.
chúng được bảo vệ. chúng có thể làm tất cả những thứ yêu thích.
chúng có thể mọc xương sống.
chúng có thể dẹp, như bánh xếp.
chúng có thể tự bảo vệ mình bằng cách có được bộ xương ngoài dầy
với pobbles khắp nó.
đó là một thuận lợi tuyệt vời cho chúng, chỉ như cua và tôm hùm
đang sống ngày nay, mà nguồn gốc không phải ở quanh
thời gian của bọ ba thùy.
nên chúng lợi dụng hiệu quả của việc có bộ xương ngoài,
để tỏa ra tất cả các hốc sinh thái.
bạn có thể thấy môt bộ sưu tập toàn diện nhất
của hóa thạch bọ ba thùy
chì vài dặm từ nơi chúng được khai thác tại viện bảo tàng Erfoud.
bộ sưu tập tiết lộ sự đa dạng như thế nào
mà bộ xương bọ ba thùy có thể làm.
không có câu hỏi nào về bộ xương ngoài
trao cho bọ ba thùy sự bảo vệ.
nhưng nó cũng cho chúng vài thứ giá trị tuyệt vời khác.
phải có nhiều nguyên nhân tại sao bọ ba thùy đã quá thành công.
nhưng trong số chúng, chắc chắn, là sức mạnh về tầm nhìn của chúng.
chúng đã có mắt.
không chỉ điểm mắt đó có thể nói khác hơn
giữa sáng và tối,
nhưng con mắt phức tạp đó có thể định dạng hình ảnh được chi tiết
của vùng xung quanh chúng, lần đầu tiên trong lịch sử sự sống.
những con mắt như thế này.
hầu hết động vật trên Trái đất ngày nay có mắt của một dạng hay khác nữa.
hầu hết được làm từ mô mềm, như của chúng ta.
nhưng mắt của bọ ba thùy là độc nhất.
thấu kính của chúng bắt nguồn từ bộ xương bên ngoài được khoáng hóa của chúng.
chúng được tạo bởi đá.
mỗi cái chấm nhỏ này là một thấu kính.
và mỗi cái được làm từ calcite,
một dạng trong suốt của đá phấn.
bọ ba thùy là sinh vật duy nhất
dù chắc chắn sử dụng thứ này như thấu kính kim loại của chúng.
và đang làm thế thật sự chúng đã tiến hóa tầm nhìn rất tinh vi.
ví dụ, những dạng bọ ba thùy này có thấu kính rất lớn.
và mỗi thấu kính sẵn sàng thấy được với con mắt trần
và mỗi cái là hai mặt lồi.
và nó được chứng minh rằng thấu kính riêng có cái bát nhỏ trong chúng
để giúp chúng tập trung chính xác hơn.
những sinh vật này đã ở giữa đầu tiên,
chắc chắn, để thực sự tập trung một bức hình, phải không?
nó không phải một câu hỏi nói về sáng từ bóng tối,
chúng có thể làm tốt hơn thế không?
Oh không, những cái này thật sự có tầm nhìn rất phức tạp.
những con bọ ba thùy có con mắt này hầu như chắc chắn là thợ săn.
vài người đòi hỏi rằng chúng có thể tạo thành hình ảnh lập thể,
sử dụng cả hai mắt, nên chúng có thể chắc chắn được chổ ở của con mồi.
nhiều kẻ săn mồi ngày nay, bao gồm chính chúng ta,
có 3D hoặc tầm nhìn lập thể.
điều đó làm nó có thể cho thợ săn phán đoán một cách chính xác về khoảng cách
giữa nó và con mồi.
nhưng không phải tất cả bọ ba thùy là kẻ săn mồi.
một số sinh vật vô hại đã sống bằng cách nhai bùn.
nhưng tầm nhìn cũng có giá trị cho chúng,
chúng có thể thấy vị trí kẻ thù để có thời gian trốn thoát.
mắt của bọ ba thùy có hơn 5,000 thấu kính.
5,000? hơn 5,000 thấu kính.
giờ với mỗi cái, nó có hình ảnh gì?
mỗi cái không có hình ảnh, nhưng nếu chúng đi vài thấu kính nhỏ,
chúng là giác quan riêng biệt để di chuyển,
nghĩa là. vài thứ đang thay đổi giữa một thấu kính và cái kế tiếp .
mắt của bọ ba thùy này quá to chúng kéo dài quanh đầu nó
và gặp nhau ở giữa.
và giả thuyết đó là động vật bơi lội cao trên đáy biển
và có tầm nhìn 360 độ của khung cảnh bên dưới.
với mỗi thấu kính có thể bắt được chuyển động,
tự nó có thể trực tiếp thấy được kẻ thù đến từ vài hướng.
nhưng dạng mắt của bọ ba thùy có thể tiết lộ hơn
về kiểu hình ảnh mà chúng đã rạo ra.
con mắt có thể nói cho chúng ta sự ngạc nhiên lớn về làm sao và động vật đã sống ở nơi nào.
con này với mắt ở trên ụ hầu như chắc chắn rằng đã sống trong biển nơi mà
tối tăm, nhưng tuy thế mà vẫn đủ ánh sáng cho động vật
có thể thấy cả hai mặt của nó.
con này, trên nguồn khác, cũng có mắt trên ụ, nhưng ở trên đỉnh
nó có vành, như bóng mặt trời.
vậy nó, er, như nó đã sống trong vùng nước nông, biển tràn ngập ánh nắng
và bóng mát quý giá trên mắt nó nên nó không bị chói mắt.
điều này, dù sao, mắt được giảm bớt, và nó có lẽ tốt
đó là nó đi nhanh vượt qua bùn bên dưới,
nơi tối tăm và không thấy gì nhiều,
nên giống như động vật sống trong hang, nó chậm chạp việc sử dụng mắt mất đi.
và cuối cùng đó là sinh vật này,
và đây là một con tôi nghĩ nó đặc biệt thú vị.
con này có con mắt di động.
và chắc chắn rằng sống dưới bùn,
đang tận dụng thức ăn ở trên, chỉ con mắt đó
đang liếc trộm lên trên, để thấy bất cứ nguy hiểm xung quanh.
nên bọ ba thùy là động vật đầu tiên được thấy rõ ràng.
tuy chúng có giác quan khác khá tốt, có lẽ một số
chúng tôi thậm chí không biết về chúng.
loài này với cấu trúc đinh ba kỳ dị trên mũi.
nó cho cái gì? kiểu cảm biến chuyển động sao?
có lẽ radar thời tiền sử?
bọ ba thùy đã thế, không thắc mắc,
động vật thành công nhất ở thời đại của chúng.
chúng đã thịnh vượng trong các phần đại dương.
thật sự chúng có thể được tính như một
kiểu động vật thành công nhất trong toàn bộ lịch sử sự sống.
hầu hết bọ ba thùy hoàn toàn nhỏ, đúng hơn như con bọ cánh cứng ngày nay.
nhưng về to lớn thì con bọ cánh cứng lớn nhất đang sống là bọ cánh cứng goliath.
bọ ba thùy, theo hướng khác, thật sự lớn lên rất to. Như con này.
và điều này không có nghĩa là to nhất.
con to nhất được biết là gần 1m, dài gần 3 feet.
và điều đó nghĩ rằng những con thật sự to lớn đến cỡ này
vì chúng sống ở vùng nước lạnh và đó là xu hướng của động vật
trong cái lạnh, phát triển lớn.
và lúc những hòn đá này nằm xuống, Châu Phi,
nơi chúng ta ở bây giờ, và nơi chúng được tìm thấy,
đã nằm bởi Mũi Nam.
dù chúng thu hút,
không có nghĩa là chúng là nghành chân đốt lớn nhất trong đại dương ở thời điểm đó.
bọ ba thùy có bà con xa, chân đốt cũng vậy, đã lớn lên
thành quái vật.
di vật của chúng quý hiếm hơn, và thường rời rạc,
nhưng một số hoàn chỉnh nhất được tìm thấy ở Scotland.
một số còn lưu giữ tốt nhất ở trong nhà kho
của viện bảo tàng quốc gia Edinburgh.
chao ôi!
rồi, đây là một ví dụ tráng lệ của động vật có thể lớn lên to ra như thế nào
nếu nó có khung xương ngoài.
đây là sinh vật được gọi là Eurypterid, hoặc bọ cạp biển.
và nó là thợ săn.
nó có một cái càng đẹp mạnh mẽ ở trên, đằng sau đầu.
nó rõ ràng là quái vật, một nỗi khiếp sợ của biển cả.
và điều này không có nghĩa là eurypterids to nhất.
bọ cạp biển là kẻ săn mồi đỉnh ở thời của chúng.
như chúng ta đã biết, chúng là loài chân đốt lớn nhất
đã từng tồn tại.
để khám phá một cái càng hóa thạch lớn giả thuyết
rằng chúng có thể lớn đến 2,5m, dài 8 feet.
nên chân đốt là một loài hoặc loài khác
chắc chắn đã thống trị 420 triệu năm trước.
biển cả tràn ngập sự sống.
từ loài động vật phức tạp to lớn như con bọ cạp biển này
dần dần dọc xuống thấp,
đến sinh vật đơn giản, như con sứa, trôi nổi trên bề mặt biển.
nhưng trên mặt đất cằn cỗi và không có loài động vật nào cả.
nhưng trên đó có thức ăn, thực vật đơn giản,
và đã quyến rũ vài loài vật mạo hiểm rời khỏi mặt nước
sống sót trên đất liền, dù gì thì, đó là một vấn đề của chúng.
đến từ biển cả, chúng có cách tiến hóa
của việc ngăn cản cơ thể chúng không bị khô đi.
và thậm chí khó hơn, chúng đã phát triển một phương pháp thở không khí.
động vật rất đầu tiên đơn giản đã hấp thụ
oxy đã phân rã từ nước
qua bộ da của cơ thể mềm mại của chúng.
như chúng bắt đầu di chuyển và lớn lên hơn, chúng cần nhiều năng lượng hơn,
nhanh nhẹn hơn.
và điều đó nghĩa là
chúng đã cải thiện phương pháp thu thập oxy phân rã của mình.
to hơn, động vật phức tạp hơn,
để ví dụ, con tôm hùm này,
để có thiết bị đặc biệt, được gọi là mang.
ở trong con tôm hùm những cái nắp vành gần bên dưới bụng của nó,
đã đập về trước
và về phía sau để thổi nước đã được oxy hóa qua chúng.
nhưng vấn đề với những cái mang là chúng chỉ làm việc khi chúng ướt.
khi khô, chúng không hấp thụ oxy.
vậy nếu động vật sống trên cạn,
chúng phải có cách thở mới.
Burgess Shales,
đó là kho hóa thạch dồi dào đáng ngạc nhiên của kỷ Cambrian,
bao gồm chỉ một con trong đó
loài đặc biệt quý hiếm đó có thể được thành động vật rất đầu tiên
đã di chuyển lên đất liền.
nó đã không như bạn nghĩ, loài lưỡng cư, nó thậm chí không phải
chân đốt thật sự, nhưng một trong những bà con xa của chúng.
sinh vật nhỏ này,
từ biển Burgess Shale, đã nghĩ về tổ tiên
của động vật rất đầu tiên đã đi lên đất liền. nó được gọi là Aysheaia.
và chúng ta không tưởng tượng được cái gì như nó trong sự sống,
vì đó là một sinh vật, đó dường như là y hệt thật sự,
loài còn sống ngày nay.
nó sống trong nhiều phần nhiệt đới, bao gồm cả rừng mưa,
ở Queensland, Úc.
nó về đêm và hiếm khi được thấy.
nó trải qua hầu hết thời gian của mình để trốn trong khúc gỗ mục.
Ah, nó đẹp và ướt!
chắc chắn thì, er, hoàn hảo cho cái chúng ta đang tìm kiếm.
bạn cần thành thạo khu vực để tìm một con.
tôi thông thường chỉ tìm nó từ bên ngoài
của, er, lõi cây.
tất cả đẹp và... Oh! Đó là cái gì? Ooh, nhìn kìa.
và sinh vật nhỏ thú vị này
là cái mà chúng ta đang tìm.
đôi khi được gọi là giun nhung,
hoặc cho nó một cái tên khoa học, Peripatus.
nếu thứ đó là một hóa thạch sống,
đây chắc chắn phải là một trong chúng.
vì nó dường như gần như y hệt
với hóa thạch đó, Aysheaia, cái mà chúng ta thấy ở Burgess Shales.
cái nhìn nó đầu tiên như một con giun.
nhưng tất nhiên không có giun nào có chân. thật ra,
nó dường như thành nửa đường
giữa một con giun
và côn trùng.
Aysheaia, tất nhiên, đã sống trong biển.
nhưng sinh vật nhỏ này đã sống trên đất liền.
và nó có đặc tính xa hơn,
mà con Aysheaia có thể không có.
nó có những cái lỗ nhỏ dọc bên hông của nó,
đã cho nó thở không khí.
nên đây là sinh vật đầu tiên
đã đi lên đất liền,
540 triệu năm trước.
giun nhung có lẽ đã từng là động vật đầu tiên đặt chân lên đất liền,
nhưng chúng khó thay đổi trong nửa tỉ năm sau.
tại sao?
thì, không như chân đốt thật sự, cơ thể của chúng được bao phủ,
không phải bằng khung xương, nhưng mềm, da thấm.
không có khung xương ngoài nghĩa là cơ thể của chúng,
không được nước hỗ trợ, không thể lớn thêm tí nào cả.
điều đó cũng có ngĩa là tự chúng ngăn cản khỏi bị khô,
chúng đã ở trong môi trường ẩm thấp.
chân đốt thật sự, như con bọ cạp này,
con cháu của những con bọ cạp biển khổng lồ, đã không bị giới hạn.
chúng có khung xương ngoài.
nghĩa là thân thể chúng được bảo vệ khỏi bị khô,
nhưng chúng mạnh mẽ và đủ cứng để cho phép chúng to lớn hơn
và đi xung quanh không cần nước hỗ trợ.
vậy làm sao và khi nào chân đốt thật sự với bộ xương ngoài
thở không khí đầu tiên của chúng?
câu trả lời có thể tìm thấy ở đây.
nó có lẽ là hóa thạch nhỏ nhất và rời rạc nhất mà tôi từng thấy,
nhưng không bị ngơ đi vì sự xuất hiện.
nó hầu như chắc chắn một trong số đáng chú ý nhất.
mẫu vật này thu thập ở Cowie Harbour, trongScotland, năm 2004.
dù thậm chí nó nhỏ, dưới kính hiển vi bạn có thể thấy
chi tiết khác thường.
đây là cơ thể chính của động vật với phân đốt của nó.
và đây là chân nó.
nhưng trên mỗi cái đó là lỗ nhỏ.
đó là một lỗ thở, dù động vật đã có thể thở không khí
như sâu bọ ngày nay.
và từ khi nó thở khí, nếu nó đã đi vào nước
nó sẽ chết đuối.
vậy đây là động vật sống trên đất liền thực sự và cái nữa,
nó đầu tiên và cổ xưa nhất mà chúng ta biết.
nó 428 triệu năm tuổi.
nhưng cái dạng sinh vật loài chân đốt cư ngụ trên đất liền từ sớm này
động vật vẫn còn rất phổ biến như chúng
trong nhiều phần của thế giới.
đó chắc chắn là thời kỳ sung túc của chúng ở rừng mưa Úc.
một loài động vật nhiều chân,
mà ngày nay lớn lên như thế và sống trên rau cải
và gỗ đang mục, rau cải vô hại.
nhưng vẫn còn nhiều sinh vật nhiều chân khác, nhiều hơn nữa
khách hàng khó khăn .
đây là một trong số chúng.
một con rết. một thợ săn rất kinh khủng, với 1 vết cắn mạnh mẽ,
và vài con rết có cú cắn làm chết người trưởng thành.
con này có vết cắn như thế,
tôi không biết.
nhưng khi tôi cùng anh ấy ra ngoài tôi sẽ làm vậy
rất cẩn thận, vì tôi không đề xuất tìm ra đâu.
đi nào.
vậy loài chân đốt nhiều chân đã xâm chiếm đất liền và trở nên
thành công hơn bao giờ hết.
trở lại Scotland,
đó là bằng chứng thuyết phục của việc chúng thành công như thế nào.
đây là một làng chài nhỏ
trên bờ biển phía đông của Scotland gọi là Crail.
không có vẻ khác lạ riêng biệt về nó, có thể bạn nghĩ...
đến khi, đó là, bạn đi đến cửa hàng.
và sau đó bạn có thể thấy vài thứ thật sự khác thường.
đứng ở đây và những hóa thạch đó ở trên bãi biển,
không phải động vật, mà là thực vật.
cái gốc vòng tròn lớn này trông như gốc cây.
và thật sự cái đó là gì, hay đúng hơn,
cái đó đã 335 triệu năm trước.
nhưng nó không phải là cây giống cây chúng ta biết ngày nay.
nó có liên quan
tới thực vật nhỏ sống ngày nay được gọi là rong đuôi ngựa.
nhưng cây này lớn đến 90 feet.
nó đã rất tốt.
khi chúng còn sống, trong suốt một thời kỳ gọi là kỷ Carbon,
lâu sau kỷ Cambrian,
cả vùng này đã rất khác
từ đường bờ biển lộng gió ngày nay.
đây là thờidđiểm khi lục địa của thế giới còn tập hợp cùng nhau
và rừng trải rộng.
quá nhiều thực vật sống và thổi oxygen ra
để thành phần của khí quyển bắt đầu thay đổi.
việc này ảnh hưởng sâu sắc đến sự sống động vật.
trong khu rừng đang sinh trưởng gần Crail, cây cổ xưa
đã bén rễ vào đầm lầy cát.
và trên dãi cát rộng đã kéo dài đó ở giữa những cây lớn đó,
cát đó giờ đây đã chuyển thành sa thạch,
đó là dấu vết.
vết đó đến từ cặp, có một cặp đã đi lên ở đó.
có một cặp khác đã lớn lên ở đây.
và khi bạn nhìn kỹ chúng, bạn có thể thấy,
riêng biệt trên cái này, mỗi vết có 1 số lúm trên chúng.
và những vết hằn đó của cái chân riêng lẻ.
vậy động vật này có vài cái chân.
dù nó đã là một loài nhiều chân lớn.
đó là...
dài 4,5 feet, 1,5m.
và nó có 26 hoặc 28 đốt.
một con thú lộng lẫy.
Arthropleura.
loài nhiều chân khổng lồ,
hầu như chắc chắn loài chân đốt lớn nhất sống trên đất đã từng tồn tại.
loài lớn nhất được khám phá quá xa đã gần như một chiếc xe hơi...
2,5m.
kỷ Carboniferous là kỷ nguyên vàng của loài chân đốt,
với không khí đặc biệt bấy giờ giàu oxygen.
khí quyển ngày nay bao gồm 21% oxygen.
quay lại kỷ Carboniferous,
nó có khoảng 35% và đã cho phép động vật tăng trưởng thật sự rất lớn.
nhưng lớn hơn không phải thành công của chúng.
vài loài chân đốt khác trong khu rừng mưa của kỷ carboniferous này
đang tiến hóa theo một cách khác.
thay cho việc trở thành to lớn và chậm chạp,
chúng đã trở thành nhỏ bé và nhanh nhẹn.
để làm thế nó tốt hơn thành ngắn hơn là dài, và một số
đã giảm bớt đốt của chúng và chạy quanh với 3 cái chân của chúng,
như con bọ bạc và họ dài đuôi làm ngày nay.
những côn trùng buổi đầu này sau đó tạo nên bước đi ấn tượng khác...
chúng phát triển cánh và trở thành dạng động vật đầu tiên bay được.
thật ra loài không xương sống đã chiếm lĩnh
không chỉ đất liền, mà còn bầu trời.
và khí quyển quá giàu oxygen,
chúng đã có hướng đi thật sự ấn tượng.
con chuồn chuồn khổng lồ này,
côn trùng bay to lớn nhất từng tồn tại, gọi là Meganeura.
cánh nó bề ngang gần 3 feet.
nhưng kỷ nguyên vàng của loài chân đốt không phải cuối cùng.
rừng mưa lại chết, và oxygen trong khí quyển giảm xuống.
côn trùng khổng lồ ngày nay không còn sống nữa và đó có thể là
bởi vì sự cân đối của oxygen trong khí quyển ở mức thấp hơn rất nhiều.
tuy thế mà, côn trùng đã tìm ra cách
vượt qua vấn đề về kích cỡ.
chúng trở thành thực dân.
chỉ như khoảng cách xa, quá khứ xa xăm,
tế bào riêng lẻ đã nhóm họp cùng nhau để hình thành một cơ quan lớn hơn,
như bọt biển,
nên hàng trăm hay hàng ngàn côn trùng riêng lẻ, mối,
đã cùng hợp tác để xây dựng cái tổ này.
và một bầy đàn như thế này có thể cắt thực vật nhiều hơn
từ vùng xung quanh như động vật lớn hơn như loài linh dương.
nên bằng cách sống trong bầy đàn lớn như thế này,
loài chân đốt có thể vẫn còn trội hơn xung quanh chúng.
chúng trở thành siêu cơ quan...
hàng trăm hàng ngàn cá thể tất cả được di truyền từ con cái tương tự,
làm việc và ăn ở như một.
nên loài chân đốt để lại
một trong những nhóm động vật thành công nhất trên hành tinh.
chúng đã tản ra đến khắp mọi nơi.
một mình côn trùng tạo nên ít nhất 80% loài động vật.
nhưng loài chân đốt không phải duy nhất tạo nên sự di chuyển trên đất liền.
Burgess Shales -
nơi đã bắt đầu của tất cả sự nảy nở của sự sống này
ở kỷ Cambrian đã ghi lại chi tiết chưa từng có.
ở giữa tổ tiên của tất cả loài côn trùng,
nhện, bọ cạp, sò hến, giáp xác,
tôm, bọt biển,
đó chỉ là một ít sinh vật, rất tầm thường,
mà con người có thể nghĩ có lẽ tất cả chúng quan trọng nhất.
vì cái này...
sinh vật đầu tiên có dấu hiệu của xương sống,
và dù vậy, cho nên, hầu như chắc chắn tổ tiên của tất cả chúng.
nó nhỏ, sinh vật nhỏ như giun gọi là Pikaia.
nó không phải thợ săn đáng sợ.
nó không có răng để tấn công và không có xương ngoài để phòng vệ.
nhưng Pikaia đã làm vài thứ mới.
thay vì khung xương ngoài,
nó có một cái bên trong, một cái roi xương sụn mỏng...
sụ bắt đầu của sương sống.
nó, hoặc thứ gì đó như thế, đã là tổ tiên của tất cả các loài có xương sống.
từ sinh vật như thế này, loài cá đầu tiên đã tiến hóa.
một số chúng, đang sống ở đầm lầy, đã bắt đầu nuốt khí và bò quằn quại lên
trên đất liền. chúng đã gây ra bộ da ẩm ướt loài lưỡng cư.
một số chúng đã phát triển vảy, tính không thấm nước đã cho chúng
chiếm lĩnh nơi khô nhất...
chúng thành loài bò sát.
và từ chúng trở thành chinh.
và loài hữu nhũ.
loài hữu nhũ ngày nay, như con tê giác này,
là lớn nhất của tất cả động vật sống.
xin chào, nhóc già. Cậu khỏe chứ?
cậu khỏe chứ?
tất cả loài hữu nhũ, bao gồm chính chúng ta, tách oxy từ không khí với
tận cùng ở bên trong phổi, và phân phát nó đi xuyên cơ thể của chúng ta
trong máu của chúng ta.'
đó là chúng ta. Đó là anh bạn tốt.
nhưng chúng ta cũng hàm ơn thành công và kích thước của chúng ta,
‘đến bộ xương tự nhiên của chúng ta.'
động vật với bộ xương trong, như con tê giác này,
có sự thuận lợi to lớn hơn những động vật khung xương bên ngoài.
một con tê giác trắng, như con này,
là một trong những loài động vật lớn nhất sống trên mặt đất ngày nay.
so sánh hắn
với hắn... một con bọ cánh cứng tê giác.
khung xương của nó ở ngoài.
nó rất mạnh mẽ.
nó có thể mang 850 lần sức nặng của nó.
nhưng nó không thể to lớn hơn. vì cách duy nhất nó có thể lớn lên là
bằng cách lột bộ xương ra và lớn thành một con mới.
và trong khi bộ xương không ở đó, thân thể nó không được hỗ trợ.
và sau một kích cỡ chắc chắn, thân thể sẽ sụp đổ dưới chính sức nặng của nó.
ở đây
chúng ta ở đây, đến đây nào chàng trai. đến đây nào.
mặc dù những cái này khác nhau, nó không ngẫu nhiên rằng
xương sống động vật đã tiến hóa nhiều đặc trưng tương tự như loài chân đốt.
răng.
chân.
vỏ. mắt.
và cánh.
vài nhóm động vật cần nhiều thứ như thế nếu chúng đi xâm chiếm
tất cả môi trường sống đa dạng của Trái đất.
một chuyến đi đã bắt đầu cho tôi gần nhà niên thiếu của tôi ở rừng Charnwood
đã đưa tôi đi khắp thế giới và qua 600 triệu năm
của lịch sử tiến hóa.
tôi đã thấy bằng chứng của sự sống đơn bào như thế nào
đã chi phối hành tinh cả tỉ năm,
đến khi kỷ băng hà tòan cầu động vật đầu tiên đã xuất hiện rõ ràng.
nhiều nhóm động vật cả triệu năm cuối.
nhưng cuối cùng thời gian của chúng qua đi và chúng biến mất.
nhưng số khác chịu đựng được.
và giữa chúng đã tiến hóa
trong sự sống đa dạng kỳ diệu nơi cư ngụ đó là hành tinh này ngày nay.
sự sống nguyên thủy ở đại dương.
sau một kỷ nguyên thời gian bao la, vài sinh vật đã quản lý được cách bò trườn lên
trên đất liền.
những động vật đó có thể tương tự chúng ta từ rất xa,
lạ lẫm, thậm chí quái dị.
nhưng tất cả chúng ta sống ngày nay nhớ ơn sự tồn tại đến chúng.
trans and edit by PotterJ HTT Group